Kanada liselerinde öğrenciler sanat, müzik, kodlama, aşçılık ve medya gibi seçmeli dersleri nasıl belirliyor?

Bu sayfanın içeriği şimdilik yalnızca Türkçe yayımlanıyor. Menü, arama ve ana sayfa seçtiğiniz dilde görüntülenir.

Kısa cevapÖğrenciler seçmeli derslerini her yıl okulun ders kataloğundan, rehber öğretmenle (guidance counsellor) birlikte seçer. Ontario'da 30 kredinin 13'ü, British Columbia'da 80 kredinin en az 28'i seçmelidir. Hangi derslerin açıldığı okula göre değişir; ön koşullar, kontenjan ve öğrencinin İngilizce düzeyi seçimi sınırlayabilir.

Kanada lise seçmeli dersler diplomanın ne kadarını oluşturur?

Kanada liselerinde program iki parçadan oluşur: eyaletin zorunlu tuttuğu dersler ve öğrencinin ilgi alanına göre seçtiği dersler. Seçmeli payı Türkiye'deki liselere kıyasla belirgin biçimde geniştir.

• Ontario (OSSD): 9. sınıfa 2024 veya sonrasında başlayanlar için 30 kredinin 13'ü, daha önce başlayanlar için 12'si seçmelidir.
• British Columbia (Dogwood): 80 kredinin en az 28'i seçmelidir.
• Alberta: 100 kredinin zorunlu dersler dışındaki bölümü seçmeli alanlardan tamamlanır; 30 düzeyindeki derslerden ek 10 kredi de aranır.

Sanat, müzik, tiyatro, bilgisayar ve kodlama, medya, işletme, mutfak sanatları, ahşap ve metal işleri gibi alanlar bu seçmeli havuzun tipik başlıklarıdır. Ancak her okul her dersi açmaz.

Bazı "seçmeli" alanlar aslında zorunlu

Veliler çoğu zaman sanat ve teknoloji derslerini tamamen isteğe bağlı sanır. Oysa eyaletler bu alanlardan en az bir dersi şart koşar:

• Ontario: 1 sanat kredisi zorunludur. 9. sınıfa 2024 ve sonrasında başlayanlar ayrıca 9. veya 10. sınıfta 1 teknoloji eğitimi kredisi ve STEM ile ilgili ders grubundan 1 kredi almak zorundadır.
• British Columbia: Zorunlu 52 kredinin içinde sanat eğitimi veya uygulamalı tasarım, beceri ve teknoloji alanından ders yer alır.
• Alberta: Kariyer ve teknoloji, güzel sanatlar veya ikinci dil gibi alanlardan 10 kredi istenir.

Öğrenci bu zorunlu alanın içinde hangi dersi alacağını yine kendisi seçer. Örneğin sanat kredisini görsel sanatlar, müzik veya dramadan biriyle tamamlayabilir.

Ders seçimi adım adım nasıl yapılır?

1. Ders kataloğu: Okul her yıl bir sonraki yılın derslerini, kodlarını ve ön koşullarını yayımlar.
2. Rehber görüşmesi: Öğrenci, rehber öğretmenle mezuniyet koşullarını ve üniversite hedefini gözden geçirir.
3. Tercih bildirimi: Dersler çoğu okulda kış sonu veya ilkbaharda, çevrim içi bir sistem ya da form üzerinden seçilir; yedek tercihler de istenir.
4. Çizelge: Okul, kontenjan ve ders saatlerine göre çizelgeyi oluşturur. Çakışma olursa yedek tercih devreye girer.
5. Değişiklik: Dönem başında kısa bir süre içinde ders değişikliği istenebilir; koşulları okul belirler.

Yeni gelen uluslararası öğrencilerde seçim, varıştan sonra yapılan İngilizce ve matematik düzey belirlemesinin ardından kesinleşir. İlk dönemde ESL dersleri çizelgede yer kaplayabilir; bu durumda seçmeli sayısı azalır.

Seçmeli dersleri belirlerken nelere dikkat edilmeli?

• Üniversite ön koşulları: Mühendislik, sağlık veya işletme hedefleyen öğrenci, 11 ve 12. sınıfta istenen matematik ve fen derslerine yer ayırmalıdır.
• Ön koşul zinciri: Bazı 11 ve 12. sınıf dersleri, alt sınıftaki dersin alınmış olmasını şart koşar.
• Ek malzeme ücreti: Ontario'da okullar zorunlu ders malzemesi için ücret alamaz; ancak öğrencinin kendi isteğiyle seçtiği üst düzey malzemeler için ücret istenebilir.
• Okulun güçlü alanı: Robotik atölyesi, müzik stüdyosu veya profesyonel mutfak her okulda bulunmaz. Okul seçerken ders kataloğunu incelemek gerekir.

Özel okullarda seçmeli yelpazesi okulun büyüklüğüne ve programına göre değişir; özel liseler listesi üzerinden okulların sayfalarına ulaşabilirsiniz.

Zorunlu bir ders yerine başka ders alınabilir mi?

Ontario'da okul müdürü, öğrencinin ihtiyaçlarına uygun gördüğü durumlarda en çok üç zorunlu krediyi başka alanlardan derslerle ikame edebilir. Bu bir hak değil, müdürün takdiridir ve belirli sınırları vardır.

Diğer eyaletlerde de benzer esneklikler bulunabilir; ancak kuralları farklıdır. Böyle bir talep varsa okulun rehberlik servisiyle yazılı olarak netleştirilmelidir.

Çevrim içi dersler ve yaz okulu

Ontario'da mezuniyet için 30 kredinin en az 2'sinin çevrim içi alınması gerekir. Bu koşul ders planına baştan yerleştirilmelidir; hangi derslerin çevrim içi sunulduğunu okul bildirir ve muafiyet süreci de vardır.

Bazı kurullar yaz okulunda kredi dersleri açar. Böylece öğrenci yıl içindeki çizelgesinde ilgi duyduğu seçmelilere yer açabilir. Yaz okulu uluslararası öğrenciler için genellikle ayrı ücrete tabidir; koşullar ve tutar kuruldan öğrenilir.

Veliler için kısa özet

• Seçmeli payı geniştir: Ontario'da 13, British Columbia'da en az 28 kredi.
• Katalog okula özgüdür: İstenen dersin açılıp açılmadığını başvurudan önce kontrol edin.
• Hedeften geriye planlayın: Üniversite bölümünün istediği dersler seçmelilerden önce yerleştirilir.
• Okul karşılaştırması: İlgi alanına uygun programları okul bulucu ile filtreleyebilirsiniz.

Çocuğunuzun ilgi alanına ve üniversite hedefine uygun ders yelpazesi sunan okulları birlikte belirleyelim. Kanada Kültür Merkezi ile ücretsiz ön değerlendirme görüşmesi talep edebilirsiniz.

Sık sorulan sorular