Kanada Lise Müfredatı: Eyaletlere Göre Dersler, Krediler ve Diploma

Bu sayfanın içeriği şimdilik yalnızca Türkçe yayımlanıyor. Menü, arama ve ana sayfa seçtiğiniz dilde görüntülenir.

Kısa cevapKanada lise müfredatı ulusal değildir; her eyalet kendi derslerini ve diploma şartlarını belirler. Ontario OSSD için 30 kredi, 40 saat gönüllülük ve okuryazarlık şartı; British Columbia Dogwood için en az 80 kredi ve üç eyalet değerlendirmesi; Alberta için en az 100 kredi gerekir. Öğrenci zorunlu derslerin yanında seçmeli, AP veya IB dersleri alır ve sınıf yerine ders bazında kredi kazanır.

Kanada lise müfredatı tek bir ulusal program değildir; her eyalet kendi derslerini, kredi sistemini ve diploma şartlarını belirler. Bu yüzden "Kanada'da lisede hangi dersler var?" sorusunun cevabı, öğrencinin okuyacağı eyalete göre değişir. Aşağıda Ontario, British Columbia ve Alberta başta olmak üzere eyaletlerin resmî sayfalarındaki şartları, ders seviyelerini ve seçmeli yapıyı veliler için sade bir dille özetledik.

Kanada lise müfredatını kim belirler?

Kanada'da eğitim, anayasa gereği eyaletlerin yetkisindedir. Federal bir eğitim bakanlığı yoktur. Ontario, British Columbia, Alberta ve Quebec gibi eyaletler müfredatı, ders kodlarını ve mezuniyet şartlarını kendi bakanlıklarıyla yönetir.

Okulları günlük olarak işleten kurumlar ise okul kurullarıdır (school board veya school district). Ders kataloğunu, hangi seçmeli derslerin açılacağını ve uluslararası öğrencinin yerleştirmesini kurul ve okul belirler.

• Diplomayı eyalet verir: Ontario'da OSSD, British Columbia'da Dogwood, Alberta'da Alberta High School Diploma, Quebec'te DES.
• Sınıf geçme yoktur: Öğrenci her dersi ayrı tamamlar ve kredi kazanır. Ayrıntılar için Kanada lise kredi sistemi rehberimize bakabilirsiniz.
• Alan ayrımı yoktur: Sayısal veya eşit ağırlık gibi sabit alanlar bulunmaz; öğrenci son iki yılda hedef bölümüne göre ders seçer.

Eyaletlerin genel yapısını sitemizin Kanada lise sistemi bölümünde de özetledik.

Eyaletlere göre mezuniyet şartları karşılaştırması

Kredi sayıları eyaletten eyalete farklı ölçülür. Ontario'nun 30 kredisi ile Alberta'nın 100 kredisi birbirinin katı değildir; her eyalet kendi birimini kullanır. Aşağıdaki tablo eyaletlerin resmî sayfalarından Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir.

Kredi dağılımı öğrencinin sisteme girdiği yıla göre güncellenebildiği için, kesin şartlar kayıt sırasında okuldan yazılı olarak teyit edilmelidir.

Ontario lise müfredatı ve OSSD şartları

Ontario Secondary School Diploma (OSSD) için toplam 30 kredi gerekir. Bir kredi, genellikle yaklaşık 110 saatlik bir dersin başarıyla tamamlanmasıyla kazanılır. Ontario eğitim bakanlığının güncel sayfasına göre zorunlu dersler şunlardır:

• Dil ve matematik: 4 İngilizce (her sınıfta bir), 3 matematik (en az biri 11 veya 12. sınıfta).
• Fen ve sosyal: 2 fen, 1 Kanada tarihi (10. sınıf), 1 Kanada coğrafyası (9. sınıf), 0,5 kariyer ve 0,5 vatandaşlık.
• Diğer: 1 sanat, 1 beden ve sağlık eğitimi, 1 Fransızca (ikinci dil).
• 2024 ve sonrası girenler: 9 veya 10. sınıfta 1 teknoloji eğitimi kredisi ve STEM ile ilgili ders grubundan 1 kredi.

Krediler dışında üç şart daha vardır. Öğrenci en az 40 saat toplum hizmeti yapar; kuralları gönüllülük saatleri rehberinde anlattık. Okuryazarlık şartı çoğu öğrenci için 10. sınıfta girilen OSSLT ile karşılanır; sınavı geçemeyenlerin seçeneklerini OSSLT geçilemezse ne olur yazımızda bulabilirsiniz. Ayrıca en az 2 kredi çevrim içi alınır; muafiyet başvurusu mümkündür.

British Columbia ve Alberta müfredatı

British Columbia: Dogwood Diploma

BC'de mezuniyet programı 10-12. sınıfları kapsar ve en az 80 kredi ister. Dersler genellikle 4 kredidir. Zorunlu dersler arasında Language Arts 10, 11 ve 12, Math 10 ile 11 veya 12. sınıf matematiği, Science 10, Social Studies 10, Physical and Health Education 10, Career-Life Education ve Career-Life Connections bulunur.

Öğrenci ayrıca üç eyalet değerlendirmesine girer: 10. sınıf sayısal beceri (Numeracy), 10. sınıf okuryazarlık ve 12. sınıf okuryazarlık. Uluslararası öğrenciler için 11. sınıf dil sanatları ve English Studies 12 gibi bazı derslerin BC'de alınması gerekir; denklikle karşılanmaz.

Alberta: 100 kredilik diploma

Alberta High School Diploma için en az 100 kredi gerekir. Zorunlular arasında English Language Arts 30 ve Social Studies 30 düzeyi, Mathematics 20 ve Science 20 düzeyi, Physical Education 10 (3 kredi) ve Career and Life Management (3 kredi) yer alır.

Kariyer ve teknoloji, güzel sanatlar veya ikinci dil alanlarından 10 kredi ve 30 düzeyinde ek 10 kredi istenir. Kredi, derste en az yüzde 50 başarıyla kazanılır.

Kanada lise dersleri hangi seviyelerde verilir?

Aynı ders farklı zorluk seviyelerinde açılabilir. Bu seviye, üniversite başvurusunda hangi dersin geçerli sayılacağını doğrudan etkiler; bu yüzden velilerin en çok dikkat etmesi gereken konudur.

• Ontario 9. sınıf: Dersler artık seviyeye ayrılmadan (de-streamed) tek tip verilir.
• Ontario 10. sınıf: Academic (D) ve applied (P) seviyeleri bulunur. Academic seviye, üniversite yoluna hazırlar.
• Ontario 11 ve 12. sınıf: U (university preparation), M (university/college), C (college), E (workplace) ve O (open) türleri vardır. Ders kodunun son karakteri bunu gösterir: ENG4U, 12. sınıf üniversiteye hazırlık İngilizcesidir; 4M ise hem üniversite hem kolej yolunu açar.
• Alberta: Math 30-1 ve English 30-1 gibi "-1" dersler üniversiteye hazırlık, "-2" dersler daha uygulamalı yol olarak bilinir.

Kanada üniversitelerinin çoğu Ontario'da 4U ve 4M derslerine, Alberta'da 30 düzeyi derslere bakar. Hedef bölüme göre ders planı yapmak için ders seçimi ve üniversite bölümü rehberimizi okuyabilirsiniz.

Kanada lisede hangi dersler var: seçmeliler, AP ve IB

Seçmeli payı Türkiye'ye göre belirgin biçimde geniştir. Ontario'da 30 kredinin 12 veya 13'ü, British Columbia'da 80 kredinin en az 28'i seçmelidir.

• Tipik seçmeliler: Görsel sanatlar, müzik, drama, bilgisayar ve kodlama, medya, işletme, mutfak sanatları, robotik, psikoloji ve ikinci yabancı dil.
• Okula göre değişir: Her okul her dersi açmaz. Ders kataloğu, okul seçiminde mutlaka incelenmelidir.
• Seçim süreci: Öğrenci her yıl rehber öğretmenle ders seçer. Ayrıntılar seçmeli dersler rehberinde.

İleri düzey öğrenciler için AP ve IB programları da vardır. Sitemizdeki CAPS-I üyesi 105 devlet okul bölgesinin 62'sinde AP, 42'sinde IB seçeneği bulunur. AP ve IB eyalet diplomasının yerini almaz, onun üzerine eklenir. Farkları AP ve IB programları yazımızda karşılaştırdık.

ESL kredileri ve sömestr ya da lineer sistem

İngilizcesi gelişmekte olan öğrenci ayrı bir hazırlık yılı okumaz; ESL derslerini normal derslerle birlikte alır. Ontario'da dört zorunlu İngilizce kredisinin en çok üçü ESL veya ELD dersleriyle karşılanabilir, dördüncüsü 12. sınıf İngilizcesi olmalıdır. Uygulamayı ESL desteği rehberimizde anlattık.

Dersin yıl içine nasıl yayıldığı da okula göre değişir:

• Sömestr sistemi: Öğrenci eylül-ocak arasında dört, şubat-haziran arasında dört ders alır. Şubat girişi bu okullarda daha kolaydır.
• Lineer sistem: Sekiz ders eylülden hazirana kadar birlikte sürer; konular on aya yayılır.

Toplam kredi ve diploma iki sistemde aynıdır. Hangisinin çocuğunuza uygun olduğunu sömestr ve lineer sistem farkı yazımızdan değerlendirebilirsiniz.

Türkiye'den gelen öğrenci müfredata nasıl uyum sağlar?

10 veya 11. sınıfta başlayan öğrenci sıfırdan başlamaz. Okul, Türkiye'deki transkripti inceler ve önceki yıllar için denk kredi tanır. Ontario'da bu kararı okul müdürü verir; diğer eyaletlerde kurul veya okul belirler.

• Erken başlamak avantajlıdır: Eyalete özgü zorunlu dersler ve dil gelişimi için 9 veya 10. sınıf en rahat başlangıçtır.
• Transkript eksiksiz olmalıdır: Ders saatleri ve notlar tercümesiyle sunulmalıdır.
• Yazılı mezuniyet planı isteyin: Kabulden sonra kalan zorunlu dersleri rehberlik biriminden yazılı olarak öğrenin.

Eyalet ve şehir tercihini netleştirmek için Kanada lise bulucu aracımızla okul bölgelerini karşılaştırabilir, genel çerçeve için Kanada lise eğitimi rehberimizi okuyabilirsiniz.

Çocuğunuzun Türkiye'deki derslerinin hangi eyalette kaç krediye denk gelebileceğini ve en uygun başlangıç sınıfını birlikte değerlendirelim. Ücretsiz ön değerlendirme formunu doldurun, danışmanımız 1-2 iş günü içinde size dönsün.

Sık sorulan sorular