Bu sayfanın içeriği şimdilik yalnızca Türkçe yayımlanıyor. Menü, arama ve ana sayfa seçtiğiniz dilde görüntülenir.
Kısa cevapEvet, ancak doğrudan değil. Kanada'da tıp, hukuk, veterinerlik, eczacılık veya mühendislik okuyan kişi Türkiye'de mesleğini yapmak için önce YÖK'ten diploma denkliği almalıdır. Gerekirse seviye tespit sınavı veya eksik ders tamamlanır. Ardından bakanlık tescili ve meslek odası kaydı yapılır. Hukukta ayrıca HMGS, staj ve Türk vatandaşlığı gerekir.
Kanada diplomasıyla Türkiye'de meslek yapmanın üç aşaması
Kanada'da alınan bir tıp, hukuk, veterinerlik, eczacılık veya mühendislik diploması Türkiye'de kendiliğinden meslek icra hakkı vermez. YÖK'ün baro birliğine yazdığı 2024 tarihli yazıya göre, yurt dışı diplomalar için denklik belgesi dışındaki hiçbir belge kısmen de olsa meslek icra hakkı sağlamaz. Süreç genellikle üç aşamadan oluşur:
- Tanıma ve denklik: YÖK, üniversitenin tanınıp tanınmadığını ve programın Türkiye'deki karşılığıyla uyumunu inceler.
- Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi (SYBS): Gerekirse sınav, eksik ders, staj, proje veya klinik uygulama tamamlatılır.
- Mesleğe giriş: Bakanlık tescili, meslek odasına kayıt ve bazı mesleklerde ayrıca giriş sınavı ve staj gerekir.
YKS şartı ve üniversite sıralaması
YÖK'ün 2026 açıklamasına göre tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta, liseyi Türkiye'de bitirip yurt dışına giden öğrenciler için YKS başarı sırası şartı aranır: tıpta SAY ilk 50.000, eczacılıkta SAY ilk 100.000, hukukta EA ilk 100.000. Okunan üniversite, YÖK'ün kabul ettiği en az iki dünya sıralamasında (ARWU, Leiden, QS, THE) ilk 1000'deyse bu şart uygulanmaz. Bu şart Türkiye'de lise bitirenlere yönelik olduğu için, liseyi Kanada'da bitiren öğrenci bu kısıtla karşılaşmaz; ancak denklik ve SYBS süreci herkes için işler.
Meslek meslek Türkiye'ye dönüş yolu
- Tıp: Kanada'da tıp (MD) lisans sonrası okunur. Türkiye'de denklik için ÖSYM'nin Tıp Doktorluğu Seviye Tespit Sınavı ve ayrıca klinik sınav öngörülür; gerekirse ders ve klinik uygulama tamamlatılır. Denklikten sonra Sağlık Bakanlığı tescili yapılır; uzmanlık için TUS gerekir.
- Hukuk: Kanada'nın büyük bölümü ortak hukuk (common law) sistemini uygular; Türk hukuku ise kıta Avrupası geleneğindedir. Bu yüzden denklikte eksik ders sayısı yüksek olabilir. Avukatlık Kanunu, yabancı hukuk fakültesi mezunlarının Türk programına göre eksik kalan derslerden başarılı olmasını ister. 31 Mart 2024'ten sonra mezun olanlar için avukatlık stajına başlamadan önce Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'ndan (HMGS) 100 üzerinden en az 70 almak gerekir. Avukatlık için Türk vatandaşlığı da şarttır. Québec'teki medeni hukuk eğitimi kıta Avrupası geleneğine daha yakındır.
- Veterinerlik: Denklikte üniversitelerin yaptığı seviye tespit sınavı veya ilmî hüviyet tespiti uygulanabilir; eksik ders ve staj tamamlatılabilir. Ardından meslek odasına kayıt gerekir.
- Eczacılık: ÖSYM'nin Eczacılık Seviye Tespit Sınavı veya ilmî hüviyet tespiti uygulanabilir. Denklikten sonra eczacı odasına kayıt yapılır.
- Mühendislik: Üniversitelerin yaptığı seviye tespit sınavı, ilmî hüviyet tespiti ya da ders ve proje tamamlama istenebilir. Denklikten sonra Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun kapsamında ilgili TMMOB odasına kayıtla meslek yapılır. Kanada'da mühendislik programlarının akreditasyonu (CEAB) dosyayı güçlendirir.
Daha baştan dikkat edilmesi gerekenler
- Örgün eğitim şartı: YÖK yalnızca örgün diplomaları ve belirli koşulları sağlayan uzaktan eğitim diplomalarını değerlendirir; diğer eğitim türleriyle alınan diplomalara denklik başvurusu reddedilir.
- Kayıttan önce tanıma kontrolü: Üniversitenin YÖK tarafından tanındığını e-Devlet'teki "Okul Tanıma Belgesi Sorgulama" hizmetiyle kontrol edin. Tanıma belgesi denklik garantisi değildir.
- Özel Öğrenci Dosyası: YÖK, eğitime başlamadan Türkiye'nin Kanada'daki eğitim müşavirliğinde dosya açılmasını önerir; okul veya bölüm değişikliği de bildirilmelidir.
- Belgeleri saklayın: Ders içerikleri, transkript, staj ve klinik belgeleri denklikte istenebilir.
Kanada'da kalıp çalışmak bir alternatif mi?
Kanada'da bu meslekler eyalet düzeyinde lisanslanır: hekimler için ihtisas (residency) ve lisans sınavları, avukatlar için baroya kabul süreci, mühendisler için P.Eng lisansı gerekir. Kanada'da mezun olan öğrenci, mezuniyet sonrası çalışma izniyle (PGWP) iş deneyimi kazanabilir. Hangi ülkede çalışmak istendiği, bölüm ve üniversite seçimini en baştan etkiler. Bu yolculuğun ilk adımı genellikle Kanada'da lise eğitimidir; tıp veya hukuk hedefleyenler Kanada'da direkt tıp veya hukuk okunup okunamayacağını anlattığımız yazıyı da okumalıdır.
Çocuğunuzun meslek hedefine göre lise, üniversite ve Türkiye'ye dönüş planını birlikte çıkaralım: Kanada Kültür Merkezi ile ücretsiz ön değerlendirme görüşmesi için sitemizdeki başvuru formunu doldurmanız yeterli.
Sık sorulan sorular
Kanada'dan alınan tıp diploması Türkiye'de geçerli mi?
Doğrudan geçerli değildir. YÖK denkliği gerekir; tıp doktorluğu için seviye tespit sınavı ve klinik sınav öngörülür, gerekirse ders ve klinik uygulama tamamlatılır. Denklikten sonra Sağlık Bakanlığı tescili yapılır.
Kanada'da hukuk okuyan Türkiye'de avukat olabilir mi?
Olabilir. YÖK denkliği ve eksik derslerin tamamlanması, 31 Mart 2024'ten sonra mezunlar için HMGS'den en az 70 puan, avukatlık stajı ve Türk vatandaşlığı gerekir. Kanada'daki ortak hukuk eğitimi Türk hukukundan farklı olduğu için eksik ders yükü fazla olabilir.
Kanada'da lise bitiren öğrenciye YKS başarı sırası şartı uygulanır mı?
YÖK'ün açıklamasına göre tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuktaki YKS başarı sırası şartı liseyi Türkiye'de bitirip yurt dışına gidenlere yöneliktir. Üniversite en az iki dünya sıralamasında ilk 1000'deyse şart zaten aranmaz.